Author :
Abstract
Bu çalışma, okul öncesi öğretmenlerinin bakış açısıyla çocukların bilişsel esneklik düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Erken çocukluk dönemi zihinsel, duygusal ve sosyal gelişim açısından kritik önem taşımaktadır. Bu süreçte çocukların farklı durumlara uyum sağlama, alternatif çözüm yolları üretme ve yeni görevlere hızla adapte olma becerilerinin bilişsel esneklikle yakından ilişkili olduğu bilinmektedir. Araştırma kapsamında nitel bir yaklaşım benimsenmiş ve fenomenoloji (olgubilim) deseni kullanılmıştır. Katılımcılar olarak seçilen 15 gönüllü okul öncesi öğretmeniyle yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmış, elde edilen veriler betimsel analiz yoluyla çözümlenmiştir. Araştırma bulguları incelendiğinde öğretmenlerin çocukların bilişsel esnekliğini geliştirmek adına yaratıcı drama, fen etkinlikleri, sanat çalışmaları ve açık uçlu soru sorma gibi yöntemlere sıklıkla başvurdukları, ailelerin desteği ve materyal çeşitliliğinin bu süreçte belirleyici bir rol oynadığı, teknolojinin aşırı ve bilinçsiz kullanımının ise çocukların esnek düşünme becerilerini olumsuz etkilediği, bilişsel esnekliğin yalnızca zihinsel işlevlerden ibaret olmadığı, duygusal ve sosyal becerilerle de yakından bağlantılı olduğu görülmüştür. Ayrıca, öğretmen-aile iş birliğinin güçlendirilmesi, sınıf içi uygulamalarda çok yönlü materyal kullanımı ve düzenli gözlem araçlarıyla çocukların gelişiminin izlenmesi gerektiği vurgulanmıştır. Bu doğrultuda, erken çocukluk döneminde bilişsel esnekliği desteklemenin ileriki akademik ve sosyal yaşantı üzerinde olumlu etkileri olacağı söylenebilir.
Keywords
Abstract
This study was conducted to examine children's cognitive flexibility levels in terms of various variables from the perspective of preschool teachers. Early childhood is critical for mental, emotional and social development. In this process, it is known that children's ability to adapt to different situations, produce alternative solutions, and quickly adapt to new tasks is closely related to cognitive flexibility. Within the scope of the research, a qualitative approach was adopted and a phenomenology design was used. Semi-structured interviews were conducted with 15 volunteer preschool teachers selected as participants, and the data obtained were analyzed through descriptive analysis. When the findings of the study were analyzed, it was seen that teachers frequently used methods such as creative drama, science activities, art activities and open-ended questioning to develop children's cognitive flexibility, the support of families and material diversity played a decisive role in this process, excessive and unconscious use of technology negatively affected children's flexible thinking skills, and cognitive flexibility is not only about mental functions, but is also closely linked to emotional and social skills. In addition, it was emphasized that teacher-family cooperation should be strengthened, versatile materials should be used in classroom practices, and children's development should be monitored through regular observation tools. Accordingly, it can be said that supporting cognitive flexibility in early childhood will have positive effects on later academic and social life.
