The Journal of International Educational Sciences, Yıl 2026 Sayı 47

Bağlanma Kuramı, Dini Deneyim ve Doğuştan Gelen Doğa: Tanrı ve Bağlanma Arasındaki İlişkiyi Açıklamak İçin Kapsamlı Bir Model Önerisi

Fikret GÜLAÇTI — 2026-07-04

Bu çalışma, özellikle İslam bağlamında, bağlanma teorisinin dini deneyimleri açıklamadaki uygulanabilirliğini ve sınırlılıklarını eleştirel bir şekilde değerlendirmektedir. Bireyin Tanrı/Allah ile olan ilişkisini ampirik bulgular (uyum/telafi), Tanrı'ya Bağlanma Envanteri (AGI) ve meta-analizler aracılığıyla incelemektedir. İslam perspektifinden bakıldığında, bağlanma figürü olarak Allah, Allah'ın Güzel İsimleri (Esmâ'l-Hüsnâ), Kur'an ayetleri ve dualara dayanmaktadır. Mevcut modeller, dini deneyimin çok katmanlı doğasını yakalayamamaktadır. Bu nedenle, (1) biyolojik bağlanma sistemi, (2) psikolojik temsil çerçevesi ve (3) ontolojik/varoluşsal yönelimleri birleştiren üç katmanlı bir model önerilmektedir. Bu model, fıtrat (insan doğuştan gelen eğilimi) kavramını bağlanma teorisiyle bütünleştirmektedir. Makale ayrıca klinik metodoloji ve ampirik test edilebilirlik için hipotezler sunmaktadır.

Türkiye’de Okul Sağlığı Alanında Yapılmış Lisansüstü Tezlerin İncelenmesi

Gönül ŞENER — 2026-07-04

Bu araştırmanın amacı, Türkiye’de okul sağlığı alanında yapılmış lisansüstü tezlerin belirli ölçütler doğrultusunda sistematik olarak incelenmesidir. Çalışma, doküman analizi deseninde yürütülmüştür. Veriler, 29 Ocak 2026 tarihinde Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi’nde “okul sağlığı” anahtar kelimesi kullanılarak yapılan tarama sonucunda elde edilmiştir. Toplam 226 teze ulaşılmış, erişime açık olan 198 tez araştırma kapsamına alınmıştır. Tezler yayın yılı, tez türü, enstitü, konu alanı, araştırma yöntemi ve ele alınan sağlık boyutları açısından içerik analizi yoluyla incelenmiştir. Bulgular, okul sağlığı alanındaki tezlerin özellikle 2016 yılı sonrasında belirgin biçimde arttığını göstermektedir. Tezlerin büyük çoğunluğunun yüksek lisans düzeyinde ve nicel araştırma deseninde yürütüldüğü belirlenmiştir. Çalışmaların ağırlıklı olarak hemşirelik ve halk sağlığı alanlarında yoğunlaştığı; tematik olarak ise en fazla ruh sağlığı ve psikososyal değişkenler, riskli davranış ve bağımlılık ile beslenme/obezite/fiziksel aktivite boyutlarının ele alındığı görülmüştür. Buna karşılık öğretmen sağlığı, okul hijyeni ve koruyucu sağlık hizmetleri gibi konularda yapılan çalışmaların sınırlı olduğu saptanmıştır.

Laboratuvardan Sahaya: Kas- İskelet Fizyolojisinin Takibinde Giyilebilir Sensörlerden Biyonik İmplantlara Dönüşüm

Ozan ESMER — 2026-07-04

Spor bilimleri, laboratuvar hassasiyeti ile saha dinamikleri arasındaki teknik boşluğu kapatmayı hedefleyen köklü bir teknolojik dönüşümün eşiğindedir. Bu çalışma, geleneksel giyilebilir sensörlerden, derin kas-iskelet dokularına doğrudan nüfuz eden biyonik implantlara geçiş sürecini nöromüsküler fizyoloji ve biyomekanik perspektifinden incelemektedir. Mevcut giyilebilir sistemlerin veri geçerliliği ve hareket artefaktları gibi sınırlılıkları, derin kas gruplarının motor ünite ateşleme hızlarını, kas içi laktat ve pH değişimlerini doğrudan izleyen intramüsküler sensörlerin gerekliliğini ortaya koymaktadır. Makale kapsamında; eklem içi basınç, kemik gerilimi ve kas lifi aktivasyonunu gerçek zamanlı analiz eden implant edilebilir sensör çeşitleri ile piezoelektrik enerji hasadı (energy harvesting) yöntemleri ele alınmaktadır. Yapay zekâ (AI) ve 5G entegrasyonu ile desteklenen bu "görünmez" teknolojiler, sporcu performansını reaktif bir yaklaşımdan, doku düzeyinde proaktif bir "Dijital Sporcu" simülasyonuna taşımaktadır.

Öğrencilerin Dinleme Sürecine Yönelik Farkındalıklarının Gelişimi: Bir Eylem Araştırması

Ali GÖÇERTuran BIYIK — 2026-07-04

Bu araştırmada, bilgisayar destekli harmanlanmış öğrenme ortamlarında yürütülen strateji temelli dinleme öğretimi sürecinde öğrencilerin dinleme sürecine yönelik farkındalıklarının geliştirilmesi amaçlanmıştır. Araştırma, nitel araştırma yaklaşımı çerçevesinde eylem araştırması desenine göre yürütülmüştür. Çalışma grubunu 2024-2025 eğitim öğretim yılında bir devlet ortaokulunun yedinci sınıfında öğrenim gören 20 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırma kapsamında sekiz eylem planı uygulanmış; her eylem planından elde edilen bulgular doğrultusunda sonraki uygulamalar yeniden yapılandırılmıştır. Veriler öğrenci günlükleri, yarı yapılandırılmış görüşmeler, çalışma yaprakları, araştırmacı günlüğü, gözlem formları ve kazanım temelli değerlendirme araçları aracılığıyla toplanmış; içerik ve betimsel analiz teknikleriyle çözümlenmiştir. Bulgular, öğrencilerin dinleme derslerine yönelik tutumlarında olumlu değişimler yaşandığını, dinleme sürecini daha bilinçli biçimde yönetmeye başladıklarını ve dinleme stratejilerini daha işlevsel biçimde kullandıklarını göstermiştir. Ayrıca öğrencilerin dikkatlerini sürdürme, anlamayı izleme, çıkarım yapma ve öz değerlendirme davranışlarına ilişkin farkındalıklarında gelişimler gözlenmiştir. Araştırma bulguları, öğrencilerin dinleme sürecine yönelik farkındalıklarında gelişimler yaşandığını ve dinleme sürecini daha bilinçli yönetmeye başladıklarını ortaya koymuştur.

Gitar Eğitiminde Öğrenme ve Gelişim

Fatih BİNGÖL — 2026-07-04

Bu çalışma, gitar eğitiminde öğrenme ve gelişim süreçlerini disiplinlerarası bir çerçevede incelemeyi amaçlamaktadır. Eğitim bilimlerinde öğrenme çoğunlukla davranışçı ve bilişsel yaklaşımlar üzerinden açıklansa da, gitar çalma gibi karmaşık motor becerilerin edinimi bu yaklaşımların ötesinde daha geniş bir kuramsal çerçeve gerektirmektedir. Bu bağlamda çalışmada, nörofizyoloji ve motor öğrenme alanlarından elde edilen kuramsal yaklaşımlar gitar eğitimi bağlamında ele alınmaktadır. Nitel araştırma geleneği içinde teorik sentez yaklaşımıyla tasarlanan bu çalışmada, farklı disiplinlerden elde edilen veriler bütüncül bir yaklaşımla yorumlanmıştır. Bulgular, öğrenme deneyimlerinin niteliği ile beceri edinimi ve gelişimi arasında güçlü bir ilişki bulunduğunu göstermektedir. Motor öğrenme süreçlerinde geri bildirim ve tekrar yoluyla sinirsel düzeyde yapılandırılan uygulama bilgisi, beceri gelişiminin temelini oluşturmaktadır. Bu doğrultuda, gitar eğitiminde öğrenme deneyimini merkeze alan ve motor öğrenme süreçlerini destekleyen öğretim yaklaşımlarının öğrenme ve gelişim verimini artırabileceği sonucuna ulaşılmıştır.

Mesleki Yükseköğretimde Fizik Derslerindeki Öğrenme Yaklaşımları: ASSIST’in Derse Özgü Bağlamda Geçerlik ve Güvenirlik İncelemesi

Pınar ÇELİK — 2026-07-04

Bu çalışmanın amacı, mesleki yükseköğretim öğrencilerinin fizik derslerindeki öğrenme yaklaşımı tercihlerini belirlemek ve bu yaklaşımların program türüne göre farklılaşıp farklılaşmadığını incelemektir. Çalışmada, betimsel tarama modeline dayalı kesitsel nicel araştırma deseni kullanılmıştır. Ayrıca, Öğrenciler İçin Öğrenme Yaklaşımları ve Çalışma Becerileri Envanteri’nin (ASSIST) fizik dersleri bağlamındaki psikometrik geçerlik ve güvenirliği değerlendirilmiştir. Veriler, fizik dersi içeren programlara kayıtlı 854 mesleki yükseköğretim öğrencisinden toplanmıştır. Bulgular, öğrencilerin fizik derslerinde ağırlıklı olarak yüzeysel öğrenme yaklaşımını benimsediklerini ve öğrenme yaklaşımlarının sağlık ve teknik programlar arasında anlamlı biçimde farklılaşmadığını göstermektedir. Genel olarak sonuçlar, mesleki yükseköğretimde fizik derslerindeki öğrenme yaklaşımlarına ilişkin derse özgü ampirik kanıt sunmakta; ayrıca ASSIST’in bu bağlamda geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olarak kullanılabileceğine işaret etmektedir.

Osmanlı Devleti’nde Okmeydanı ve Menzil Okçuluğu Geleneğinin Tarihsel Analizi

Hasan Aykut AYSANŞükran ORUÇ — 2026-07-04

Bu çalışma Osmanlı Devleti’nde Okmeydanı merkezli gelişen menzil okçuluğu geleneğini çok boyutlu olarak incelemektedir. Okçuluk, insanlık tarihinin en eski becerilerinden biridir; avcılıktan savaş sanatına, günümüzde ise popüler bir spora dönüşmesini açıklamaktadır. Osmanlı İmparatorluğu’nda okçuluğun sadece askeri bir talim olmanın ötesinde; kendine has hukuki statüsü, aerodinamik mühendisliği, tasavvufi ritüelleri ve sınıfsal eşitlik modeliyle kurumsallaşmış yapısını Okmeydanı ve menzil okçuluğu ekseninde incelemektedir. Fatih Sultan Mehmet tarafından kemankeşlere vakfedilen Okmeydanı, imparatorluk coğrafyasında özel mülkiyetin ve yerleşimin tamamen yasaklandığı, kutsiyet atfedilen ilk ve en radikal "sit alanı" örneğidir. Bu mekan üzerinde yükselen menzil okçuluğu, ampirik (deneyimsel) bir rüzgâr ve aerodinamik bilimi olarak gelişmiştir. Kırılan rekorların tescili amacıyla dikilen nişan taşları (menzil taşları), sadece edebi ve mimari birer abide değil, aynı zamanda devlet bürokrasisi ve şahitlik müessesesiyle korunan hukuki birer belgedir. Çalışmada ayrıca, "kabza alma" törenlerinin tasavvufi arka planı ile padişahtan esnafa kadar tüm toplumsal sınıfları aynı atış hattında eşitleyen Okmeydanı’nın, Osmanlı dikey hiyerarşisini kıran istisnai bir sosyolojik kamusal alan olduğu ortaya konmaktadır.

Öğretmenler İçin Bir Sınıf Yönetim Aracı: Renk Çarkı Sistemi

Pınar ÖZKAN RENKEylem DAYI — 2026-07-04
Tüm öğrencilerin bir arada kaliteli eğitim almasına dayanan kapsayıcı eğitim ile beraber, sınıflarda öğrenci profili git gide daha heterojen hale gelmektedir. Bu çeşitlilikte öğrenci içeren sınıflarda öğretmenlerin etkili öğretimi sağlayabilmesi için sınıf yönetimi konusunda yetkin olması gerekmektedir. Bunun için öğretmenlere bazı sınıf yönetim araçları yardım etmektedir. Öğretmenlerin, öğrenci davranışlarını yönetebilmesi için kullanılan sınıf yönetim araçlarından biri de Renk Çarkı Sistemi’dir. Renk Çarkı Sistemi, geçiş zamanları da dahil olmak üzere farklı uygulamalar için farklı kurallar içermektedir. Ayrıca Renk Çarkı Sistemi, sınıfların gereksinimlerine göre uyarlanabilmektedir. Bu araştırmanın amacı; Renk Çarkı Sistemi’ni tanıtılması; Renk Çarkı Sistemi’nin hazırlanması ve kullanılmasına yönelik açıklamaların örneklerle sunulmasıdır. Ayrıca uygulama sırasında dikkat edilecek noktalar ve uyarlamalara da yer verilmiştir.

Sesin Yolculuğunda Aile: Erken Aile Eğitiminin Ebeveyn Yaşantılarındaki Yeri

Seyhan SOĞANCIAyşenur NAZİK — 2026-07-04
İşitme engelli çocuğa sahip ebeveynlerin erken müdahale ve aile eğitimine ilişkin görüşlerinin incelenmesini amaçlayan bu araştırma nitel araştırma yöntemi olan fenomenolojik desen kullanılarak yürütülmüştür. Katılımcılar erken çocukluk döneminde işitme engelli çocuğa sahip 13 anne, 8 babadan oluşmaktadır. Araştırmada ebeveynlerin erken müdahale ve aile eğitimine yönelik görüşleri yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak belirlenmiştir. Ebeveyn görüşleri belirlenirken ebeveynlerin erken müdahale ve aile eğitimi sürecine yükledikleri anlamı, sürece katılım deneyimlerini, sürece ilişkin beklenti ve gereksinimlerini ortaya çıkarmayı hedefleyen görüşme soruları sorulmuştur. Ebeveyn görüşleri betimsel analiz tekniği kullanılarak analiz edilmiştir. Analiz sonucunda erken müdahale ve aile eğitimi algısı, tanı sonrası ebeveyn deneyimleri, müdahaleye katılım deneyimleri, müdahalenin etkileri, duygusal dayanıklılık ve başa çıkma stratejileri, gereksinim ve beklentiler, sistem önerileri olmak üzere yedi adet kategori oluşturulmuştur. Bulgular, erken müdahalenin yalnızca çocuğun gelişimini değil, aile dinamiklerini, ebeveyn rollerini ve sistemle etkileşimi kapsayan çok boyutlu bir süreç olduğunu göstermektedir.

Kapsayıcı Sınıflarda Sessiz Zorluk: Disleksinin İngilizce Öğrenimine Yansımaları

Aynur GICI VATANSEVERErvin YENİAY — 2026-07-04

Ülkemizde kapsayıcı eğitim ortamlarında giderek daha fazla tanınan öğrenme güçlüğü, genellikle hafif seyreden bir özel gereksinim grubudur. Millî Eğitim Bakanlığı'na göre öğrenme güçlüğü, dilin yazılı veya sözlü biçimde anlaşılması ve kullanılması için gerekli bilgi edinme süreçlerinde ortaya çıkan zorluklardır. Bu grubun alt tipleri disleksi, disgrafi, diskalkuli ve sözel olmayan öğrenme güçlükleridir. Disleksi, yaşa uygun zekâ düzeyi ve eğitim imkânlarına rağmen sözcük düzeyinde okuma, heceleme ve akıcılık gibi alanlarda yaşanan nörogelişimsel bir bozukluktur. Disleksili öğrenciler, tipik gelişim gösteren akranlarıyla kapsayıcı sınıflarda birlikte eğitim görür. Araştırmalar, bu öğrencilerin fonolojik farkındalık, harf-ses ilişkisi ve doğru okuma konularında güçlük yaşadığını; bunun yabancı dil öğrenimini de olumsuz etkilediğini göstermektedir. Yaklaşık %10 oranında görülen disleksi nedeniyle öğretmenlerin farkındalığının artırılması ve kapsayıcı öğretim yaklaşımlarının benimsenmesi büyük önem taşır. Bu çalışma, disleksili öğrencilerin İngilizce öğrenme sürecindeki sorunları ile öğretmenler için çözüm önerilerini ele almaktadır.

7.Sınıf Çokgenler Konusunda Gerçekleştirilen Sınıf Öğretim Deneyinde Sosyomatematiksel Normların İncelenmesi

Dilara MOLSüha YILMAZ — 2026-07-04
Bu çalışmada, çokgenler konusu bağlamında gerçekleştirilen sınıf öğretim deneyinde ortaya çıkan sosyomatematiksel normlar incelenmiştir. Araştırmanın amacı, sınıf içi etkileşimler bağlamında matematiksel genelleme süreçlerine eşlik eden sosyomatematiksel normları ortaya koymaktır. Nitel araştırma yaklaşımıyla yürütülen çalışmada veri kaynağı olarak video kayıtları kullanılmış ve veriler tümevarımcı analiz yoluyla çözümlenmiştir. Bulgular, genellemenin sınıf içinde yalnızca sonuca ulaşma süreci olarak değil; belirli ölçütlere göre değerlendirilen bir matematiksel pratik olarak ele alındığını göstermektedir. Bu bağlamda üç temel sosyomatematiksel norm belirlenmiştir: Kabul edilebilir matematiksel genelleme, genellemenin ifade edilmesi ve matematiksel genellemelerin sınanması. Sonuçlar, genellemenin sınıf içi normatif yapıdan bağımsız düşünülemeyeceğini ortaya koymakta ve bu süreçlerin sosyokültürel bir perspektifle ele alınmasının önemine işaret etmektedir.

Çalışan Annelerin Öz Şefkat ve Ebeveyn Tükenmişliği Düzeylerinin Sosyodemografik Değişkenlere Göre İncelenmesi

Nevriye Gökçe ŞENSESMustafa GÜLER — 2026-07-04

Bu çalışmada, 12 yaş ve altı çocuğu bulunan 26 yaş ve üzeri çalışan annelerin öz şefkat ve ebeveyn tükenmişliği düzeylerinin; yaş, kamu/özel sektör, çalışma süresi, öğrenim düzeyi, aile gelir durumu ve çocuk sayısı gibi sosyo-demografik değişkenlere göre değişip değişmediği araştırılmıştır. Araştırma betimsel nitelikte olup ilişkisel tarama yaklaşımıyla yürütülmüştür. Çalışma grubunu Konya il merkezinde yaşayan 403 çalışan anne oluşturmaktadır. Veriler SPSS 23 ile analiz edilmiştir. Normallik sonuçlarına göre öz şefkat puanları parametrik test varsayımlarını karşılarken, ebeveyn tükenmişliği puanları parametrik varsayımları karşılamamıştır. Bu doğrultuda öz şefkat için iki grup karşılaştırmalarında t-testi, üç ve üzeri grup karşılaştırmalarında tek yönlü ANOVA; ebeveyn tükenmişliği için ise sırasıyla Mann–Whitney U ve Kruskal–Wallis testleri uygulanmıştır (p<.05). Bulgular, öz şefkatin yaş ve çalışma süresi değişkenlerine göre anlamlı farklılık gösterdiğini; ebeveyn tükenmişliğinin ise yaş, çalışma süresi, sektör, öğrenim düzeyi, aile geliri ve çocuk sayısı bakımından anlamlı biçimde değiştiğini ortaya koymuştur. Buna karşılık öz şefkat puanları ile öğrenim düzeyi, sektör, gelir durumu ve çocuk sayısı arasında anlamlı bir farklılık saptanmamıştır.

Öğretmen Adaylarının Çevrimiçi Mahremiyet Düzey ve Algıları

Cengiz TAŞKIRANAykut DEMİR — 2026-07-04

Bu araştırmada öğretmen adaylarının çevrimiçi mahremiyet farkındalık düzey ve algıları incelenmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu Doğu Anadolu Bölgesi’nde yer alan bir devlet üniversitesinin Türkçe, sosyal bilgiler, sınıf ve okul öncesi öğretmenliği bölümlerinde öğrenim gören 234 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Karma yöntemle yürütülen araştırmada, Korkmaz, Vergili ve Karadaş (2021) tarafından geliştirilen Çevrimiçi Mahremiyet Farkındalık Ölçeği ile araştırmacı tarafından geliştirilen metaforik bilgi formu kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen nicel veriler IBM SPSS programı kullanılarak analiz edilmiştir. Çıkarımsal analizlere geçilmeden önce betimsel istatistikler hesaplanmıştır. Araştırmanın nitel verilerinin analizinde ise içerik analizinden yararlanılmıştır.
Araştırma bulguları, öğretmen adaylarının çevrimiçi mahremiyet farkındalık düzeylerinin orta seviyede olduğunu göstermektedir. Ayrıca çevrimiçi mahremiyet farkındalık düzeyinin cinsiyet, anne eğitim durumu ve öğrenim görülen bölüm değişkenlerine göre farklılık gösterdiği; ancak baba eğitim durumu, sınıf düzeyi, günlük internet kullanım süresi, çevrimiçi alışveriş sıklığı, sosyal medya kullanım süresi ile veri ihlali/çevrimiçi dolandırıcılık deneyimi değişkenlerine göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık göstermediği belirlenmiştir. Araştırmanın nitel bulguları incelendiğinde, öğretmen adaylarının çevrimiçi mahremiyete ilişkin dört kavramsal kategori altında toplam 128 metafor geliştirdiği tespit edilmiştir. Araştırma sonuçları, öğretmen adaylarının çevrimiçi mahremiyet konusunda belirli düzeyde bilgi ve farkındalığa sahip olduklarını göstermektedir.

Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Konuşma Becerisinde Tv Dizisi Kullanımı Üzerine Öğrenci Görüşleri (B2 Örneği)

Beyza Nur AKSUNMuharrem Kürşad YANGİL ,Fulya TOPÇUOĞLU ÜNAL — 2026-07-04
Bu çalışma, Türkçelerini geliştirmek amacıyla Türkiye’ye gelen uluslararası öğrencilerin izledikleri Türk televizyon dizilerini incelemektedir. Çalışmanın temel amacı, öğrencilerin Türkçeyi öğrenmek için izlemeyi tercih ettikleri dizileri belirlemek ve bu dizilerin dil eğitimine olan katkısını değerlendirmektir. Araştırma, Türkçe yeterlilik seviyesi B2 olan yabancı öğrencilerin seçtiği televizyon dizilerine odaklanmaktadır. Veriler, araştırmacı tarafından geliştirilen ve uzman görüşleri doğrultusunda güncellenen yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanmıştır. Araştırmaya toplam 42 öğrenci katılmıştır. Toplanan veriler betimsel analiz yöntemiyle değerlendirilmiştir. Bulgulara göre, öğrenciler tarafından en çok tercih edilen Türk dizisi Sen Çal Kapımı (11 öğrenci) olmuştur; bunu Çukur, Muhteşem Yüzyıl ve Kara Sevda (her biri 5 öğrenci), ardından Çilek Kokusu (4 öğrenci) takip etmiştir. Sonuçlar, öğrencilerin genel olarak dil gelişimi amacıyla Türk yapımı dizileri tercih ettiklerini ve bu diziler aracılığıyla edindikleri öğrenme deneyimlerinden memnuniyet duyduklarını ortaya koymaktadır. Ayrıca, Türk dizilerinde yer alan kültürel ögelerin ve aile yapısının öğrenci ilgisini ve izleme motivasyonunu artırdığı belirlenmiştir.

İngiliz Dili Öğretiminde Yansıtıcı Uygulamalara İlişkin Bir Sistematik Derlem Çalışması (2013-2023)

Bilge Deniz GÖÇER — 2026-07-04

Bu derlemenin amacı, 2013 ve 2023 yılları arasında İngilizce dil öğretimi alanında yansıtıcı uygulama ile ilgili çalışmaların eğilimlerini ve temel bulgularını incelemektir. Bu amaçla, Eric ve EBSCO tam metinli veritabanları incelenmiş ve 32 makale analiz edilmiştir. Çalışmada sistematik bir derleme yöntemi kullanılmış ve makalelerin analizinde içerik analizi yöntemi uygulanmıştır. Bulgular, İngilizce dil öğretimin'de yansıtıcı uygulama üzerine yapılan araştırmaların yıllar içinde istikrarlı bir şekilde artma veya azalma yerine dalgalanma gösterdiğini ortaya koymaktadır. Yaygın olarak kullanılan araştırma yöntemi nitel yöntemlerdir. Ayrıca, araştırmacılar çoğunlukla öğretmenlerle çalışmışlardır. Araştırma bulguları şu şekilde kategorize edilmiştir: (1) yansıtıcı uygulamalara yönelik algılar, (2) mesleki gelişimi teşvik etme, (3) öğretmen adayları ve öğretmenlerin yansıtıcı uygulama deneyimleri, (4) uygulamaların yansıtıcı uygulamalar üzerindeki etkisi ve (5) yansıtıcı uygulama ile öğretmen psikolojisi arasındaki ilişki.

Psikolojik Sağlamlık İle Öz Kontrol Arasındaki İlişkide Algılanan Sosyal Desteğin Aracılık Rolü

Bünyamin ATEŞYeşim SARUHAN ,Uğur SARUHAN ,Ezgi DEMİRCİ — 2026-07-04
Bu araştırma, psikolojik dayanıklılığın öz kontrol üzerindeki etkisini ve bu ilişkide sosyal desteğin aracılık rolünü inceleyerek, bireyin içsel ve dışsal kaynaklarını bütüncül bir yaklaşımla değerlendirmektedir. Çalışmaya 387 üniversite öğrencisi katılmıştır. Veriler, Kısa Psikolojik Sağlamlık Ölçeği, Çok Boyutlu Öz-Kontrol Ölçeği ve Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği aracılığıyla toplanmıştır. Aracılık analizi için Hayes’in PROCESS makrosu (Model 4) kullanılmıştır. Analiz bulguları; psikolojik sağlamlığın öz kontrol üzerinde doğrudan ve anlamlı bir etkiye sahip olduğunu göstermektedir. Sosyal destek algısı yüksek olan bireylerin psikolojik sağlamlık düzeyi yüksek olan bireyler oldukları belirlenmiştir. Ayrıca, algılanan sosyal desteğin öz kontrol üzerinde anlamlı ve pozitif bir yordayıcı olduğu saptanmıştır. Yapılan aracılık analizi sonuçları, algılanan sosyal desteğin psikolojik sağlamlık ile öz kontrol arasındaki ilişkiye anlamlı biçimde aracılık ettiğini ortaya koymaktadır.

Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Bağlamında Okul Öncesi Hikâye Kitaplarında Değerler Eğitimi: Koray Avcı Çakman Serisinin Analizi

Elçin GENİŞ — 2026-07-04

Öz: Bu araştırmanın amacı, Koray Avcı Çakman’ın okul öncesi döneme yönelik "Değerler Eğitimi Serisi"nde yer alan on resimli öykü kitabını, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli (TYMM-2024) kapsamındaki temel değerler açısından incelemektir. Nitel araştırma yaklaşımıyla yürütülen çalışmada veri toplama aracı olarak doküman incelemesi, analiz aşamasında ise betimsel analiz yöntemi kullanılmıştır. Analiz sonucunda kitaplarda toplam 1239 değer ifadesi tespit edilmiştir. Bulgular; en sık işlenen değerin duyarlılık olduğunu, bunu sorumluluk, sabır ve saygı değerlerinin izlediğini göstermektedir. Buna karşın dürüstlük, mahremiyet ve adalet değerlerinin sınırlı düzeyde temsil edildiği, vatanseverlik değerine ise rastlanmadığı belirlenmiştir. Sonuçlar, incelenen serinin erken çocuklukta değer aktarımı açısından önemli bir kaynak olduğunu ancak TYMM-2024’teki değerlerin tümünü dengeli biçimde yansıtmadığını ortaya koymaktadır. Bu doğrultuda, çocuk edebiyatı eserlerinde değer çeşitliliğinin artırılması ve az temsil edilen değerlerin bütüncül öğrenme yaklaşımlarıyla desteklenmesi önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler: Okul öncesi eğitimi, değerler eğitimi, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli, resimli öykü kitapları, Koray Avcı Çakman.

Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Bağlamında Okul Öncesi Resimli Öykü Kitaplarında Değerler Eğitimi: Koray Avcı Çakman Serisinin Analizi

Mehmet Nur TUĞLUKHakan ŞAHİN — 2026-07-04
Bu çalışma, T.C. Millî Eğitim Bakanlığı'nın 2024 yılında yürürlüğe koyduğu Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli (TYMM) Okul Öncesi Eğitim Programı'nı Yenilenmiş Bloom Taksonomisi'nin bilişsel süreç boyutları çerçevesinde analiz etmeyi amaçlamaktadır. Nitel araştırma deseni benimsenen çalışmada doküman analizi yöntemi kullanılmış; 36-48, 48-60 ve 60-72 aylık çocuklara yönelik program bileşenleri sistematik biçimde incelenmiştir. Bulgular, TYMM Okul Öncesi Programı'nın hatırlama ve anlama düzeyinin ötesine geçerek analiz, değerlendirme ve yaratma gibi üst bilişsel süreçleri hedefleyen bir yapıya sahip olduğunu ortaya koymaktadır. Kavramsal beceriler kümesinde yer alan gözlemleme, karşılaştırma, çözümleme, sorgulama, yorumlama, muhakeme, değerlendirme ve sentezleme becerileri Bloom hiyerarşisinin üst basamaklarıyla güçlü bir örtüşme sergilemektedir. Program, Bloom taksonomisinin boyutsal matrisini tümüyle kapsamakla birlikte özellikle "Uygulama" ve "Yaratma" kategorilerinin öğrenme ortamlarına aktarımında öğretmen rehberliğinin kritik rol oynadığı değerlendirilmektedir.

Dinleme Sürecine İlişkin Öğrenci Deneyimle-ri: Güçlükler ve Başa Çıkma Biçimleri

Mustafa YILDIRIMŞükran CALP — 2026-07-04
Bu araştırma, ortaokul öğrencilerinin dinleme sürecinde yaşadıkları güçlükleri, bu güçlükleri nasıl deneyimlediklerini ve söz konusu güçlüklerle başa çıkmak için kullandıkları stratejileri öğrenci perspektifinden incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma, nitel araştırma yaklaşımı kapsamında durum çalışması deseninde yürütülmüştür. Çalışma grubunu 2025–2026 eğitim öğretim yılında Düzce’de bir devlet ortaokulunda öğrenim gören 60 öğrenci oluşturmaktadır. Veriler yarı yapılandırılmış görüşmeler yoluyla toplanmış ve içerik analiziyle çözümlenmiştir. Bulgular, öğrencilerin dinleme güçlüklerini dinleme öncesi, dinleme sırası ve dinleme sonrası olmak üzere farklı aşamalarda deneyimlediklerini göstermiştir. Öğrenciler en sık dikkat ve süreç takibi güçlükleri, anlamlandırma sorunları, dilsel zorlanmalar ve bellekle ilişkili güçlüklerden söz etmişlerdir. Ayrıca kaygı, motivasyon, ön bilgi eksikliği, sınıf içi gürültü ve fiziksel ortam koşulları gibi bireysel ve çevresel etkenlerin dinleme deneyimlerini etkilediği belirlenmiştir. Öğrencilerin bu güçlüklerle başa çıkmak için not alma, tekrar dinleme, zihinde canlandırma, sosyal destek alma, dikkatlerini bilinçli olarak yönlendirme ve kaygıyı düzenleme gibi bilişsel, sosyal, üstbilişsel ve duyuşsal stratejiler kullandıkları görülmüştür. Bulgular, dinleme sürecinin öğrenciler tarafından çok boyutlu ve deneyim temelli bir öğrenme süreci olarak algılandığını ortaya koymaktadır.